Verzorging & Gezondheid

Mannen leven nog steeds drie jaar korter dan vrouwen

· 4 min leestijd

Je staat ongeveer even sterk in je schoenen als je vriendin, je eet hetzelfde, je rookt misschien zelfs minder dan vroeger. En toch is de kans groot dat zij jou uitzwaait bij je crematie en niet omgekeerd. Volgens de meest recente cijfers van het CBS leefden mannen in Nederland in 2025 gemiddeld 80,7 jaar, tegen 83,5 jaar voor vrouwen. Een gat van bijna drie jaar, en dat is al jaren zo.

Het interessante is dat dit verschil niet alleen door roken en drinken komt, zoals je misschien denkt. Er zit iets dieper, in je lichaam zelf, en in hoe je omgaat met je gezondheid. Tijd om dat gat eens te snappen, en belangrijker: wat je er zelf aan kunt doen.

Het verschil is groter dan je denkt, en het verandert langzaam

Het CBS publiceerde op 12 maart 2026 voorlopige sterftecijfers over 2025. Daaruit blijkt dat de levensverwachting bij geboorte voor mannen 80,7 jaar is en voor vrouwen 83,5 jaar. Een jaar eerder, in 2024, was dat 80,5 jaar voor mannen en 83,3 jaar voor vrouwen. Het verschil wordt dus langzaam kleiner, maar van een gelijke stand is nog geen sprake.

Dat gat van bijna drie jaar bestaat al decennia en is niet uniek voor Nederland. In vrijwel elk land ter wereld leven vrouwen langer dan mannen. Dat zegt iets over oorzaken die dieper liggen dan alleen levensstijl.

Je chromosomen werken niet in je voordeel

Een deel van de verklaring ligt in je biologie. Mannen hebben één X-chromosoom en één Y-chromosoom, vrouwen hebben twee X-chromosomen. Welingelichte Kringen schreef op 2 juni 2026 dat verlies van het Y-chromosoom in bloedcellen, iets dat met het ouder worden vaker voorkomt, samenhangt met meer ziekte. Het vrouwelijk immuunsysteem veroudert daarnaast trager, deels dankzij oestrogenen. Bij veel andere diersoorten gaan vrouwtjes om vergelijkbare redenen ook langer mee dan mannetjes.

Dit is geen reden om je schouders erbij op te halen. Het betekent vooral dat je lichaam iets minder vergevingsgezind is voor slijtage dan dat van je partner, wat de volgende twee punten nog belangrijker maakt.

Je gaat later naar de dokter, en dat kost je

Hier wordt het interessant. Een WHO-analyse uit 2019, aangehaald door Welingelichte Kringen, stelt dat mannen wereldwijd minder gebruikmaken van de gezondheidszorg en daardoor vaker sterven aan oorzaken die te voorkomen waren. Van de veertig belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd dragen volgens die analyse 33 sterker bij aan sterfte onder mannen dan onder vrouwen, denk aan hart- en vaatziekten, ongevallen en zelfdoding.

Opvallend genoeg laat het CBS in de Gezondheidsenquête 2025 een ander beeld zien zodra het om klachten gaat: 26 procent van de vrouwen vindt de eigen gezondheid niet goed, tegen 21 procent van de mannen, en 72 procent van de vrouwen had het afgelopen jaar contact met de huisarts tegen 66 procent van de mannen. Vrouwen voelen zich dus vaker minder gezond en gaan vaker naar de huisarts, en leven alsnog langer. Dat is geen tegenspraak: het past juist bij het idee dat vroege signalen oppikken en serieus nemen, iets waar mannen gemiddeld minder aan doen, op de lange termijn loont. Hetzelfde geldt voor slaaptekort, waar de gevolgen zich ook pas na jaren opstapelen.

Risico nemen is leuk, tot het niet meer leuk is

Naast chromosomen en zorggebruik telt gedrag gewoon mee. Mannen roken en drinken gemiddeld meer, hebben vaker overgewicht en nemen vaker risico's in het verkeer of op het werk. Dat zijn geen verwijten, het zijn gewoon de categorieën waarin de WHO-analyse de grootste verschillen vindt tussen mannen en vrouwen: hart- en vaatziekten, ongevallen en geweld. Allemaal zaken waar je zelf grip op hebt, in tegenstelling tot je Y-chromosoom.

Dit is wat je er concreet aan doet

Je kunt niet aan je chromosomen sleutelen, maar aan de rest wel. Een paar dingen die volgens de cijfers hierboven het meeste verschil maken:

  • Maak een afspraak bij de huisarts voor een periodieke check, ook als er niks lijkt te mankeren. Vroege opsporing is precies het stuk waarop mannen nu achterlopen.
  • Neem klachten serieus in plaats van ze weg te wuiven. Een half jaar wachten met een vage pijn in je borst is geen stoerheid, het is uitstelgedrag met risico.
  • Kijk kritisch naar roken, alcohol en gewicht. Dit zijn de drie gedragsfactoren die in bijna elke analyse terugkomen als grootste hefboom.
  • Bouw korte, consistente beweegmomenten in. Je hebt geen uur in de sportschool nodig om je hart- en vaatrisico te verlagen.
  • Besteed net zoveel aandacht aan je lijf als aan je uiterlijke verzorging. De een is zichtbaarder, de ander houdt je langer in leven.

Het gat tussen mannen en vrouwen wordt al jaren langzaam kleiner, vooral omdat mannen iets gezonder leven en iets vaker naar de dokter stappen dan een generatie geleden. Jij bepaalt zelf hoe snel dat voor jou persoonlijk gaat.

M
Geschreven door Milo Reitsma Lifestyle redacteur

Milo is fotograaf die merkte dat zijn beelden verhalen nodig hadden en begon te schrijven. Zijn stukken over mannenlifestyle zijn ongebruikelijk persoonlijk voor een mannensite: hij schrijft over kwetsbaarheid, vriendschap en waarom mannen vaker naar de huisarts moeten. Tussendoor deelt hij ook gewoon tips over de beste espressomachine of een weekendje weg. Zijn fotografen-oog maakt zijn teksten beeldend, en zijn weigering om clichés te gebruiken maakt ze verfrissend.